Deel 16: Strijd in Zuid-Albanië - slot

  1. Bektasji-tekke van Gjirokastër (coll. S/T, Leiden)
  2. Bektasji Baba, 1913 (Musée A. Kahn, Parijs)
  3. Citadel van Gjirokastër (collectie Steegh/Teunissen, Leiden)
  4. Haven van Corfu (coll. S/T, Leiden)

Als kazernes voor de Comitadji’s worden regelmatig Bektasji-tekkes gebruikt, zoals de Asim Baba tekke van Gjirokastër (A). In deze ruimten, tussen klooster en loge, komen soefi’s bijeen. De Bektasji-orde, in Zuid-Albanië zeer invloedrijk, hanteert een merkwaardige leer waarin sjamanistische, joodse en christelijke gebruiken opgaan in islamitische tradities. Het hoofddeksel van haar Baba’s (B), tussen meester en abt, heeft twaalf plooien. Deze staan voor de twaalf imams van de sjiïtische islam, maar verwijzen ook naar de twaalf stammen van Israël en de twaalf apostelen. Met hun 15 % vormen ze de derde religieuze gemeenschap van Albanië, na de soennieten (ruim 50 %) en de orthodoxen (20 %), maar nog voor de katholieken (10 %). Deze soefi-orde vormt een samenbindende factor tussen moslims en christenen. Bektasji’s spelen een voorname rol in het streven naar onafhankelijkheid voor Albanië. Vandaar dat deze soefi-orde aangepakt wordt door Comitadji’s. De Nederlandse officieren hebben echter geen oog voor dergelijke spirituele en politieke verhoudingen in Albanië.

Eind februari 1914 wordt in Gjirokastër/Argyrokastro (C) een voorlopige regering van Noord-Epirus gevormd onder leiding van Zographos. Deze voormalige Griekse minister van Buitenlandse Zaken verklaart dat de Noord-Epiroten door zullen vechten, ondanks de (formele) oppositie van de Griekse regering die prioriteit geeft aan haar aanspraken op de eilanden in de Egeïsche Zee. Zu Wied poogt meteen de gemoederen in Zuid-Albanië te bedaren. Hij benoemt Thomson tot regeringscommissaris en stuurt hem nog in maart naar Corfu (D) om met vertegenwoordigers van Zographos te onderhandelen zodat Albanees-Griekse besturen in Korçë/Koritza en Gjirokastër/Argyrokastro gevormd kunnen worden. In die districten zelf laait de strijd juist op; tegelijk wordt Thomson door de regering in Dürres ervan beschuldigd aan Zographos te veel concessies gedaan te hebben. Op 17 mei komt men op Corfu wel tot een akkoord, maar nog vóór de Eerste Wereldoorlog schudt de opstand tegen Dürres de kaarten opnieuw.