Deel 18: Strijd om Dürres

  1. Skoda-geschut wordt in stelling gebracht (collectie E. van der Hoeven, Bergschenhoek)
  2. Inspectie van de troepen door Zu Wied (collectie E. van der Hoeven, Bergschenhoek)
  3. Rondleiding vorstelijk paar door Thomson (Instituut voor Militaire Geschiedenis, Den Haag)
  4. Paleis in staat van verdediging (IMG, Den Haag)
  5. Miss Durham (?) met Malisoren in loopgraaf (collectie E. van der Hoeven, Bergschenhoek)
  6. Afweergeschut in actie (IMG, Den Haag)

De opstand breidt zich uit, onder de voormannen zijn ook fervente tegenstanders van Essad Pasja. Er gaan stemmen op om de soevereiniteit van de sultan te herstellen. Nu wordt Dürres pas echt bedreigd. Thomson is inmiddels benoemd tot ‘directeur van de legermacht’. Daardoor raakt zijn toch al moeizame verhouding met De Veer nog meer gespannen. De stad ligt op de punt van een schiereiland en is door een moeras gescheiden van de heuvelrug waar de opstandelingen zich verschanst hebben. Thomson kondigt de staat van beleg af en maakt van de stad haastig een vesting. De gendarmes en avonturiers uit binnen- en buitenland krijgen een strakke training. Fabius vormt met vrijwilligers een artillerie-eenheid (A). Op 10 juni inspecteert Zu Wied deze troepen (B) en Thomson geeft de prinselijke familie een rondleiding langs de nieuwe verdedigingstellingen (C). Op kritieke momenten wordt ook het paleis in staat van verdediging gebracht (D).

De Malisoren, bezoldigde vrijwilligers uit de bergstammen van Noord-Albanië, groeien aan tot wel 1000 man (E). Zij staan niet onder leiding van Nederlandse officieren, zij gehoorzamen hun clanhoofd en volgen ‘die verschrikkelijke maar grootse Kanoen’. De schrijfster Edith Durham is een van de weinige westerlingen die van deze stamwetten redelijk op de hoogte is. In Dürres is zij vooral verpleegster. Vroeg in de ochtend van 15 juni wordt de stad verrast door een bestorming vanaf de heuvels voorbij het moeras. Het afweergeschut komt volgens plan in actie (F). Op het moment dat Thomson clanhoofden oproept hun mannen naar de loopgraaf te bevelen wordt hij in de borst getroffen, hoewel de aanval achter hem plaatsvindt.