1. Getto van Venetië

Het getto van Venetië is de joodse wijk in het noordelijke stadsdeel Cannaregio. Vanaf de veertiende eeuw staat de republiek Venetië toleranter tegenover de joden dan omringende staten. Vele joden bouwen in Venetië een bestaan op als geldschieter, lommerdbaas, kleermaker of zelfs dokter. Na 1509 komen uit Spanje verdreven sefardische joden naar de Lagunenstad. In 1516 wordt bij wet bepaald dat joden zich in het getto moeten vestigen. De buurt is door slechts twee bruggen verbonden met de rest van de stad. Daar worden hekken neergezet en die gaan voortaan ’s nachts dicht. Anti-joodse sentimenten zijn er immers geenszins onbekend, zoals ook Shylock ondervindt in Shakespeare’s tragikomedie The Merchant of Venice.

De wijk zelf bestaat uit drie delen, die worden aangeduid als oud, nieuw en nieuwst (zie het prentbriefkaartje). De namen zijn echter verwarrend: het Ghetto Novo is het oudste getto. In 1541 wordt het Ghetto Vecchio toegevoegd en in 1633 het Ghetto Novissimo. De naam is afgeleid van het ‘campo gheto’, een gebied dat in de veertiende en vijftiende eeuw werd gebruikt door ijzersmederijen voor het laten afkoelen van hun slakken, gheta in het Venetiaans, ghetta in het Italiaans. Het woord getto is afkomstig van dit Venetiaanse getto.

Er wonen op een gegeven moment 5000 mensen op een gebied van 2 hectare. Dit getto is het enige deel van de oude stad waar huizen van zes of meer verdiepingen zijn gebouwd. Napoleon verovert de lagunenstad in 1797 en laat de hekken neerhalen. Venetiaanse joden krijgen echter pas volwaardig burgerschap in 1818. Deze kaart geeft de situatie weer in 1838, als het voormalige getto begint te vervallen.

Society for the Diffusion of Useful Knowledge (ed.),Venice, London 1838

Society for the Diffusion of Useful Knowledge (ed.),Venice, London 1838

 

Pianta del Ghetto di Venezia, z.p. 1997. (Prentbriefkaart)

Pianta del Ghetto di Venezia, z.p. 1997. (Prentbriefkaart)