5. Straatsburg 1905

Na een afwezigheid van vier eeuwen mogen in 1791 joden zich weer in Straatsburg vestigen. Tijdens de zwarte pest in de veertiende eeuw waren ze gelyncht en verdreven omdat ze waterputten vergiftigd zouden hebben. De Franse Revolutie rehabiliteert de joden en Napoleon reglementeert hun cultus. In de departementen van de Rijn blijven echter nog allerlei beperkingen van kracht. Pas in 1830, als de juli-revolutie Frankrijk een constitutionele monarchie geeft, kunnen ook de joden van Straatsburg genieten van sociale en religieuze gelijkheid.

Tijdens de Frans-Pruisische oorlog van 1870 wordt de stad hevig gebombardeerd. Na de Pruisische overwinning maakt Straatsburg als hoofdstad van Elzas-Lotharingen deel uit van het nieuwe Duitse Keizerrijk. Ze wordt op een representatieve en grotere schaal herbouwd en omringd met massieve fortificaties. Straatsburg verandert in een industrieel centrum, haar bevolking verdubbelt in enkele decennia en het intellectuele leven bloeit op rond nieuwe bibliotheken en musea.

Ook de joodse gemeenschap profiteert van deze ontwikkeling. In 1878 onstaat het Israelitisches Krankenhaus (bovenste rij, derde vak van links en daarin linksonder). Oude synagogen worden nu te klein en in 1899 verrijst de statige Grote Synagoge aan de Kleber Staden (tweede rij van boven, tweede vak links en daarin aan de rechterkant). Er zijn uit dit tijdvak duizenden plattegronden waarop joodse monumenten en namen een herkenbare, maar bescheiden deel van de stad vormen. Veel joden in de diaspora willen ook zo’n minderheid zijn.

Plan der Stadt Strassburg aufgestellt nach dem amtlichem Bebauungsplan, z.p. z.j. (Strassburg ± 1905)

Plan der Stadt Strassburg aufgestellt nach dem amtlichem Bebauungsplan, z.p. z.j. (Strassburg ± 1905)