1. Napoleon in Palestina

In 1798 valt Napoleon Egypte binnen en het jaar daarop trekt hij met zijn leger naar Syrië. Op deze veldtochten wordt hij omringd door wel 160 geleerden en ingenieurs die de archeologie, de natuurlijke historie en de topografie van deze landen onderzoeken en vastleggen. De resultaten worden van 1808 tot 1828 gepubliceerd in de 23 delen vol grote gravures van de ‘Description de l’Egypte’. Vanwege haar militair-strategische betekenis verschijnt het atlasdeel in 1828 als laatste.

Deze ‘topografische kaart van Egypte en enkele aangrenzende landen’ in 47 bladen op schaal 1: 100.000 heeft Franse én Arabische opschriften. Door de haast en de vaak vijandige omstandigheden bij het verkennen en meten voldoet de kaart niet aan de cartografische normen die inmiddels in Europa gelden. Maar zij overtreft alle bestaande kaarten van Egypte en Palestina. Franse kampementen worden gemarkeerd door zwaard en musket, gewonnen veldslagen door twee zwaarden kruiselings omhoog (zoals midden onderaan), en verloren slagen idem maar omlaag.

Tijdens het maanden durende beleg van de havenstad Acre (nu Akko in Noord-Israël) bereidt Napoleon een proclamatie voor waarmee hij een joodse staat in Palestina wil stichten. Diverse historici stellen dat dit alleen als propaganda bedoeld kan zijn. Hoe dan ook, als de Turken hulp krijgen van een Engels eskader moet Napoleon terugtrekken. Toch wordt zijn proclamatie van 1799 door latere stichters van Israël gebruikt bij hun argumentatie voor de herrijzenis van een joodse staat.

Acre, Nazareth, le Jourdain, blad 46 van: Jacotin, M. (ed.), Carte Topographique de l’Egypte et de plusieurs parties des pays limitrophes, Paris z.j. (1828)

Acre, Nazareth, le Jourdain, blad 46 van: Jacotin, M. (ed.), Carte Topographique de l’Egypte et de plusieurs parties des pays limitrophes, Paris z.j. (1828)